De databank voor en door Innovatieve meesters

Veel organisaties maken gebruik van digitale systemen bij het nemen van beslissingen. Maar weet u ook precies wat voor systeem dat is? Een AI-systeem, complex algoritme of een eenvoudige zoekfunctie? Elk type systeem brengt andere verplichtingen met zich mee. Wie dat niet weet loopt onbewust het risico de wet te overtreden. Een recente uitspraak van de Rechtbank Den Haag laat zien hoe belangrijk het kan zijn om te weten wat voor soort systeem u gebruikt. Dat geldt voor overheden, maar ook voor andere organisaties!

In onze vorige blog bespraken we de gevolgen van de nieuwe Archiefwet 2026 voor privacy en openbaarheid die in werking treedt op 1 januari 2027. Een onderwerp waarbij die twee belangen heel concreet samenkomen, is de toegang tot afstands- en adoptiedossiers. Na een vrijwel unanieme stemming over het voorstel voor ruimere inzage in de dossiers, is er voor het Nationaal Archief inmiddels een nieuwe algemene beslisregel vastgesteld. Het aldus gewijzigde wetsvoorstel is door de Tweede Kamer aangenomen en ligt nu bij de Eerste Kamer. Door de nieuwe regel kan het belang van de geadopteerde bij informatie over herkomst en afstamming zwaarder wegen dan de privacy van derden. Wie mag een adoptiedossier inzien en hoe verhoudt dat recht op toegang zich tot de privacy van anderen die in dat dossier voorkomen?

Veel ondernemingen gebruiken hun eigen Excel-modellen. In de ontwikkeling daarvan kan veel tijd, geld en moeite zijn gaan zitten. Wordt dit model beschermd door het auteursrecht? Of kunnen uw concurrenten zomaar met uw model aan de haal gaan? In een recente uitspraak van het Hof Arnhem-Leeuwarden geeft het Hof antwoord op deze vragen.

Ontvangt u als gemeente, overheidsorganisatie of universiteit wel eens een verzoek om informatie? Niet in alle gevallen is het altijd duidelijk hoe zo’n verzoek gekwalificeerd zou moeten worden. Gaat het om een inzageverzoek op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)? Of is het een verzoek om verstrekking van informatie op grond van de Wet open overheid (Woo)? Op het eerste gezicht hebben de AVG en de Woo weinig met elkaar te maken. De AVG bevat regels over de verwerking van persoonsgegevens, terwijl de Woo ervoor zorgt dat informatie van de overheid openbaar is. De Woo kent echter in artikel 5.5 ook een bepaling over het verstrekken van informatie die betrekking heeft op (rechts)personen. Daardoor is het in de praktijk niet altijd duidelijk of een verzoek onder de AVG of de Woo valt. Voor gemeenten, overheidsorganisaties en universiteiten is het van belang om een verzoek om informatie juist te kwalificeren. Een onjuiste kwalificatie kan er namelijk voor zorgen dat u het verzoek verkeerd behandelt, dat u de verkeerde gegevens verstrekt of dat u een beroep doet op een verkeerde uitzonderingsgrond. Maar hoe bepaalt u of een verzoek onder de AVG of de Woo valt? In deze blog leggen we het verschil uit tussen een inzageverzoek (artikel 15 AVG) en een verzoek om verstrekking van informatie (artikel 5.5 Woo). Vervolgens bespreken we twee uitspraken van de Raad van State, die meer duidelijkheid geven over de omstandigheden die van belang zijn bij de kwalificatie van een verzoek om informatie.

Als overheid heeft u dagelijks te maken met het verwerken van persoonsgegevens. Denk aan gegevens van inwoners, medewerkers, uitkeringsgerechtigden, vergunninghouders en ondernemers. Ook worden persoonsgegevens verwerkt in zorg- en jeugddossiers en bij handhavings- en belastingvraagstukken.Daarmee bevindt u zich voortdurend in het spanningsveld tussen privacy, openbaarheid en transparantie. De AVG verplicht u om persoonsgegevens zorgvuldig te beschermen, terwijl andere wetten juist kunnen verplichten om informatie openbaar te maken, beschikbaar te stellen of langere tijd te bewaren.

Op 15 augustus 2026 traden de Cyberbeveiligingswet (Cbw) en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) in werking. Met deze nieuwe wetten wil de overheid de digitale en fysieke weerbaarheid van organisaties versterken. Cyberaanvallen, ransomware en andere verstoringen kunnen grote gevolgen hebben voor de continuïteit van organisaties. De nieuwe wetgeving moet ervoor zorgen dat organisaties beter zijn voorbereid op deze risico's.

Gebruikt u een chatbot, genereert u content met AI of zet u andere AI-systemen in? De Europese AI-Verordening (hierna de ‘’AI Act’’) is op 1 augustus 2024 in werking getreden en wordt sindsdien gefaseerd van toepassing. Vanaf 2 augustus 2026 gelden ook de transparantieverplichtingen uit artikel 50 van de AI Act. Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen moeten onder meer duidelijk maken wanneer mensen met artificiële intelligentie (hierna ‘’AI’’) te maken hebben. Het niet naleven van deze verplichtingen kan leiden tot een boete van maximaal vijftien miljoen euro of, voor ondernemingen, drie procent van de totale wereldwijde jaaromzet. In deze blog bespreken wij de belangrijkste transparantieverplichtingen en gaan wij in het bijzonder in op de vraag wanneer én voor wie deze verplichtingen gelden.

Elferink & Kortier Advocaten stond gemeente Enschede bijHet college van burgemeester en wethouders van Enschede hoeft de boete van € 600.000 die de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in 2021 had opgelegd vanwege wifitellingen definitief niet te betalen. Dat heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 29 juli 2026 beslist door het hoger beroep van de AP ongegrond te verklaren. Daarmee komt een einde aan een juridisch traject van ruim vijf jaar, waarin Elferink & Kortier Advocaten de gemeente Enschede heeft bijgestaan.Zie over de uitspraak van de rechtbank ons eerdere bericht.

Na een jarenlange procedure heeft de Eerste Kamer op 12 mei 2026 eindelijk de nieuwe Archiefwet aangenomen. De wet (genaamd Archiefwet 2026) treedt in werking op 1 januari 2027 en vervangt de Archiefwet 1995, die inmiddels ruim dertig jaar oud is. De oude wet was geschreven voor een tijd van papieren dossiers en sloot daarom onvoldoende aan op de digitale werkelijkheid van vandaag. Modernisering was dus geboden. In deze blog bespreken wij de belangrijkste wijzigingen, met bijzondere aandacht voor de gevolgen voor de persoonlijke levenssfeer en de openbaarheid van archieven.