Creatieve sector

Het auteursrecht is een intellectueel eigendomsrecht. Iedere creatie die origineel is en het persoonlijke stempel van de maker draagt, is beschermd tegen ongeoorloofde verveelvoudiging. Veel ondernemers stoppen tijd en moeite in het maken van een uniek design voor hun product: of dit nu kleding is, een pen of een verpakking. Auteursrechtelijke bescherming op zulke ‘gebruiksvoorwerpen’ is echter niet gegarandeerd, ook niet als een voorwerp er duidelijk anders en nieuw uitziet. Een recent gewezen uitspraak over opvallende gouden ski-jassen bevestigt dit opnieuw en geeft handvatten om beter in te kunnen schatten of een voorwerp voor auteursrechtelijke bescherming in aanmerking komt.

Wat betekent dit voor ontwerpers, producenten, importeurs en retailers?Voor velen is het in de praktijk lastig te bepalen of hun werk auteursrechtelijk is beschermd, en wanneer er sprake is van inbreuk op het werk van een ander. Het arrest van 4 december 2025, ‘Mio & Konektra’, biedt meer duidelijkheid over deze vragen en geeft relevante aanwijzingen voor de (Nederlandse) rechtspraktijk. Het ging over auteursrechtelijke bescherming van werken van toegepaste kunst in de zaken ‘Mio’ & ‘Konektra’. De samengevoegde zaken gingen over respectievelijk een Zweedse tafel en een Duits modulair meubelsysteem.  De uitspraak van het Hof van de Europese Unie (HvJ EU) bevat een nieuwe formulering van de criteria waarmee de auteursrechtelijke bescherming van werken kan worden vastgesteld. Daarnaast geeft het Hof voor het eerst criteria voor het vaststellen van inbreuk op het auteursrecht. Daarmee is de uitspraak van grote relevantie voor ontwerpende en producerende ondernemingen.

Een AI-camera die emotie (bijv. stress) bij uw werknemers vaststelt om werk beter te verdelen en zelfs mogelijk om akkefietjes tussen werknemers kan voorkomen. Dit klinkt als een handige manier voor werkgevers om zowel het werk en de werksfeer te verbeteren, maar zijn dergelijke AI-toepassingen op de werkplek ook toegestaan? 

In samenwerking tussen bedrijven ontstaan regelmatig discussies over de volgende vraag: van wie is de innovatie/uitvinding eigenlijk? Er kunnen spanningen ontstaan in situaties waarin de ene partij investeert, en de andere partij ontwikkelt. Welke partij is dan (formeel) de rechthebbende? De rechtbank Den Haag heeft zich onlangs uitgelaten over een dergelijk geschil. Hier kan een belangrijke les uit geleerd worden!  

Houdt uw onderneming zich bezig met het maken en verhandelen van gebruiksvoorwerpen, zoals een pen of een strijkijzer? Dan wilt u niet alleen dat uw product goed werkt, maar ook dat het zich onderscheidt van concurrenten. Dat kan bijvoorbeeld door te variëren op uiterlijke vormgeving (ook wel design). Zo zal de consument een mooi ontworpen pen of strijkijzer wellicht eerder aanschaffen. Er kan veel tijd, geld en inspanning gaan zitten in het ontwerpen van producten. Daarbij wilt u niet dat de concurrent deze vormgeving namaakt. Welke rechten heeft u om namaak van de vormgeving van uw producten te voorkomen? Hoe beschermt u uw ‘productvormgeving’ (of product design)? Daar gaan wij in deze blog nader op in.