De databank voor en door Innovatieve meesters

Ontvangt u als gemeente, overheidsorganisatie of universiteit wel eens een verzoek om informatie? Niet in alle gevallen is het altijd duidelijk hoe zo’n verzoek gekwalificeerd zou moeten worden. Gaat het om een inzageverzoek op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)? Of is het een verzoek om verstrekking van informatie op grond van de Wet open overheid (Woo)? Op het eerste gezicht hebben de AVG en de Woo weinig met elkaar te maken. De AVG bevat regels over de verwerking van persoonsgegevens, terwijl de Woo ervoor zorgt dat informatie van de overheid openbaar is. De Woo kent echter in artikel 5.5 ook een bepaling over het verstrekken van informatie die betrekking heeft op (rechts)personen. Daardoor is het in de praktijk niet altijd duidelijk of een verzoek onder de AVG of de Woo valt. Voor gemeenten, overheidsorganisaties en universiteiten is het van belang om een verzoek om informatie juist te kwalificeren. Een onjuiste kwalificatie kan er namelijk voor zorgen dat u het verzoek verkeerd behandelt, dat u de verkeerde gegevens verstrekt of dat u een beroep doet op een verkeerde uitzonderingsgrond. Maar hoe bepaalt u of een verzoek onder de AVG of de Woo valt? In deze blog leggen we het verschil uit tussen een inzageverzoek (artikel 15 AVG) en een verzoek om verstrekking van informatie (artikel 5.5 Woo). Vervolgens bespreken we twee uitspraken van de Raad van State, die meer duidelijkheid geven over de omstandigheden die van belang zijn bij de kwalificatie van een verzoek om informatie.

Op 15 augustus 2026 traden de Cyberbeveiligingswet (Cbw) en de Wet weerbaarheid kritieke entiteiten (Wwke) in werking. Met deze nieuwe wetten wil de overheid de digitale en fysieke weerbaarheid van organisaties versterken. Cyberaanvallen, ransomware en andere verstoringen kunnen grote gevolgen hebben voor de continuïteit van organisaties. De nieuwe wetgeving moet ervoor zorgen dat organisaties beter zijn voorbereid op deze risico's.

Gebruikt u een chatbot, genereert u content met AI of zet u andere AI-systemen in? De Europese AI-Verordening (hierna de ‘’AI Act’’) is op 1 augustus 2024 in werking getreden en wordt sindsdien gefaseerd van toepassing. Vanaf 2 augustus 2026 gelden ook de transparantieverplichtingen uit artikel 50 van de AI Act. Aanbieders en gebruiksverantwoordelijken van bepaalde AI-systemen moeten onder meer duidelijk maken wanneer mensen met artificiële intelligentie (hierna ‘’AI’’) te maken hebben. Het niet naleven van deze verplichtingen kan leiden tot een boete van maximaal vijftien miljoen euro of, voor ondernemingen, drie procent van de totale wereldwijde jaaromzet. In deze blog bespreken wij de belangrijkste transparantieverplichtingen en gaan wij in het bijzonder in op de vraag wanneer én voor wie deze verplichtingen gelden.

Elferink & Kortier Advocaten stond gemeente Enschede bijHet college van burgemeester en wethouders van Enschede hoeft de boete van € 600.000 die de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in 2021 had opgelegd vanwege wifitellingen definitief niet te betalen. Dat heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 29 juli 2026 beslist door het hoger beroep van de AP ongegrond te verklaren. Daarmee komt een einde aan een juridisch traject van ruim vijf jaar, waarin Elferink & Kortier Advocaten de gemeente Enschede heeft bijgestaan.Zie over de uitspraak van de rechtbank ons eerdere bericht.

Na een jarenlange procedure heeft de Eerste Kamer op 12 mei 2026 eindelijk de nieuwe Archiefwet aangenomen. De wet (genaamd Archiefwet 2026) treedt in werking op 1 januari 2027 en vervangt de Archiefwet 1995, die inmiddels ruim dertig jaar oud is. De oude wet was geschreven voor een tijd van papieren dossiers en sloot daarom onvoldoende aan op de digitale werkelijkheid van vandaag. Modernisering was dus geboden. In deze blog bespreken wij de belangrijkste wijzigingen, met bijzondere aandacht voor de gevolgen voor de persoonlijke levenssfeer en de openbaarheid van archieven. 

Een recente uitspraak van de Hoge Raad bevestigt opnieuw dat vergelijkende reclame niet verboden is, maar wel duidelijke grenzen kent. Maar kent u als ondernemer die grenzen ook? Die grenzen stonden centraal in een geschil tussen Kingspan en Rockwool, beide marktleiders op het gebied van isolatiematerialen. 

Beheert u een online platform waarop gebruikers informatie plaatsen of delen? Dan kan deze uitspraak voor u relevant zijn. Het kan zijn dat u geautomatiseerde systemen gebruikt om te bepalen wat gebruikers op uw platform te zien krijgen. Handig, efficiënt en tot voor kort ook juridisch comfortabel. Jarenlang konden platforms zich namelijk beroepen op hun rol als neutrale tussenpersoon. Het Europese Hof van Justitie zet op 16 juni 2026 een belangrijke nuance bij de aansprakelijkheid van online platforms en diensten. Wie via algoritmen bepaalt welke informatie gebruikers te zien krijgen, kan niet zonder meer aanspraak maken op de aansprakelijkheidsvrijstellingen voor tussenpersonen. Welke risico’s loopt u?

De Verzamelwet gegevensbescherming is op 10 juni 2026 gepubliceerd in het Staatsblad; tijdstip van inwerkingtreding volgt via een koninklijk besluit. Deze wet wijzigt op verschillende punten de privacyregels voor organisaties. Wat betekent dit voor uw organisatie? Verwerkt uw organisatie persoonsgegevens? Dan is het verstandig om na te gaan of uw processen en privacydocumentatie moeten worden aangepast.De Verzamelwet gegevensbescherming stroomlijnt en actualiseert het Nederlandse gegevensbeschermingsrecht. Houdt u rekening met de volgende kernpunten:

Op 20 januari 2026 stelde het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden prejudiciële vragen aan het Europese Hof van Justitie (HvJ EU)over het databankenrecht op het Handelsregister van de Kamer van Koophandel (KvK). De antwoorden kunnen grote gevolgen hebben voor organisaties die Handelsregister- of Kadastergegevens gebruiken. De centrale vraag is of de KvK een databankenrecht toekomt op de Handelsregisterdata (m.a.w.: of de KvK ‘eigenaar’ is van de Handelregisterdata) en of de KvK het gebruik door derden van deze Handelregistergegevens via het databankenrecht mag beperken. Het gaat om fundamentele vragen over de verhouding tussen het Europese databankenrecht (Richtlijn 96/9/EG geïmplementeerd in Nederland in de Databankenwet (Dbw)) en de Europese Open Data Richtlijn (Richtlijn 2019/1024/EU in Nederland geïmplementeerd in de Wet hergebruik van overheidsinformatie (Who)). De vragen zijn gesteld in een langlopende procedure tussen de Kamer van Koophandel en de Vereniging voor Zakelijke B2B Informatie (VVZBI). Fundamenteel is de vraag of een overheidsinstelling als de KvK het gebruik van publiek gefinancierde overheidsdata via het databankenrecht aan banden mag leggen. En wanneer kwalificeert het commercieel doorleveren van overheidsdata als "hergebruik" in de zin van de Open Data Richtlijn?