Octrooirecht
Heeft u iets uitgevonden dat nieuw en inventief is? Een technisch product of proces? Met een octrooi beschermt u uw uitvinding en kunt u anderen verbieden deze commercieel toe te passen. Hieronder leest u wat het octrooirecht is, wat u met het octrooirecht kan en wat u kunt doen bij inbreuk.
Wat is het octrooirecht?
Het octrooirecht beschermt uw technische uitvindingen of vernieuwingen. Het octrooirecht kan onder andere rusten op productieprocessen, elektronica, recepten, medicijnen etc. Voorbeelden van bekende octrooien zijn bijvoorbeeld:
- legoblokjes;
- de inkeping in het beschuit van Bolletje;
- het zelfklevende materiaal op Post-it Notes dat op oppervlakten kan worden geplakt en er weer af kan worden gehaald.
Met een octrooi (ook wel: patent) krijgt u het exclusieve recht om uw uitvinding te produceren, te gebruiken of exploiteren. Dat betekent dat anderen dit niet mogen doen zonder uw toestemming. In beginsel geldt deze bescherming twintig jaar. Na die twintig jaar is het octrooi voor iedereen vrij te gebruiken. Daarom geven sommige bedrijven de voorkeur aan het maken van strikte geheimhoudingsafspraken in plaats van een octrooi aan te vragen. Denk bijvoorbeeld aan Coca-Cola, waarvan het recept nog steeds een geheim is en achter een zware kluis wordt bewaard.
In de volksmond wordt vaak het woord ‘patent’ gebruikt. Beide termen verwijzen naar het exclusieve recht dat iemand krijgt op een technische uitvinding. Octrooi is simpelweg de Nederlandse term en patent de Engelse.
Hoe ontstaat een octrooirecht?
Er zijn drie eisen waaraan u moet voldoen om een octrooi te verkrijgen: nieuwheid, inventiviteit en industriële toepasbaarheid. Als u daaraan kunt voldoen, dan kunt u een octrooi verkrijgen.
Wie kan aanspraak maken op een octrooi?
In beginsel komt het octrooirecht toe aan de uitvinder, de natuurlijke persoon die de uitvinding daadwerkelijk heeft gedaan. De wet beschouwt echter in de regel de eerste aanvrager als uitvinder. Wat ertoe kan leiden dat iemand die niet de uitvinder is, onrechtmatig een octrooirecht aanvraagt en dit ook verkrijgt.
Is er door iemand anders octrooirecht aangevraagd op uw uitvinding? Als rechtmatige uitvinder kunt u in zo’n geval proberen het octrooi op te eisen. Situaties waarin het octrooirecht door iemand anders wordt aangevraagd dan de uitvinder zijn niet uitzonderlijk. Er gelden dan specifieke regels omtrent het recht.
Belang van afspraken bij octrooi-aanspraak
Het is belangrijk om goede afspraken te maken om onder andere ervoor te zorgen dat de aanspraak op het octrooirecht bij de gewenste persoon of entiteit komt te liggen. Wij kunnen u helpen met het opstellen van de juiste overeenkomsten.
Is het in uw geval al te laat om afspraken vooraf vast te leggen? Wij onderzoeken wie op grond van de wet alsmede de bestaande afspraken als rechtmatige uitvinder wordt aangemerkt. Vervolgens kunnen wij eventueel aanvullende afspraken, contracten en/of akten voor u opstellen om alsnog de gewenste situatie te bewerkstelligen.
Overdracht van octrooirechten
Wilt u uw octrooirecht overdragen aan een andere partij? Dit kan bijvoorbeeld gewenst zijn indien u vooraf niet de juiste afspraken heeft gemaakt en het octrooi daardoor bij een ander ligt. Of bijvoorbeeld indien octrooirechten worden overgenomen (gekocht) door een derde bij een bedrijfsovername. In deze situaties kunnen wij een akte van overdracht voor u opstellen om de octrooirechten rechtsgeldig over te dragen.
Licentieovereenkomst bij een octrooi
Wilt u dat een derde uw uitvinding gaat vermarkten, ontwikkelen of fabriceren? Omdat bijvoorbeeld uw eigen bedrijf hier niet geschikt voor is, omdat het commercieel verstandiger is of om een andere reden? In dat geval is het raadzaam om een licentieovereenkomst (gebruikersovereenkomst) op te laten stellen.
Door een licentieovereenkomst wordt uw octrooirecht niet overgedragen, er wordt enkel een gebruiksrecht op uw octrooi verleend. U als licentieverlener blijft in deze situatie dus de rechthebbende. In de licentieovereenkomst kunnen vervolgens ook andere afspraken gemaakt worden; bijvoorbeeld over handhaving bij inbreuk, royaltyvergoedingen of andere beperkingen en voorwaarden.
Inbreuk op octrooirecht
Vermoed u dat er inbreuk wordt gemaakt op uw octrooirecht, of wordt u daarvan beschuldigd? Dit kan bijvoorbeeld aan de orde zijn wanneer uw geoctrooieerde uitvinding wordt gebruikt, verwerkt in een ander product, verhandeld of nagemaakt zonder uw toestemming. In dergelijke situaties zullen wij eerst uw rechtspositie onderzoeken om vervolgens een strategie te bepalen en/of advies te geven.
Schikken of het starten van een procedure
Afhankelijk van uw rechtspositie is het soms aan te raden om een minnelijke regeling (schikking) te treffen in de vorm van een vaststellingsovereenkomst met duidelijke afspraken. Indien dit geen optie is, of indien u een sterke rechtspositie heeft, kunnen wij voor u procederen.
In een procedure helpen wij met het opstellen van processtukken, documenten bedoeld om de rechter te overtuigen van uw standpunt. Afhankelijk van uw positie kunnen wij tevens een verzoekschrift tot het leggen van (bewijs)beslag opstellen met bijvoorbeeld het doel om beslag te leggen op inbreukmakende producten, of bij spoed een kort geding starten.
Vernietiging en opeising van een octrooi
Bent u van mening dat een octrooi ten onrechte is verleend? Of vindt u dat een octrooi aan u toebehoort en wilt u dit opeisen?
De wet biedt mogelijkheden tot opeising van een octrooi dat een ander heeft geregistreerd óf om dit octrooi te laten vernietigen. Wellicht kan dat ook in uw situatie soelaas bieden. Zo kan in bepaalde situaties bij de rechter:
- gevraagd worden om het octrooi te vernietigen, bijvoorbeeld omdat niet is voldaan aan de wettelijke eisen (zoals nieuwheid of inventiviteit); of
- het octrooi op te eisen, wanneer het ten onrechte aan een ander is verleend terwijl u de rechtmatige uitvinder bent of het anderszins aan u toekomt.
Dit kan spelen bij conflicten tussen (voormalige) samenwerkingspartners, werknemers en werkgevers, of wanneer een concurrent een voor u belemmerend octrooi bezit.
Daarnaast kan een zogenaamde oppositieprocedure mogelijk een rol spelen. Is het octrooi pas net aangevraagd, dan kan binnen een bepaalde periode een oppositieprocedure worden gestart. Er wordt dan bezwaar gemaakt tegen de geldigheid van een octrooi, bijvoorbeeld omdat niet is voldaan aan de wettelijke vereisten.
Ook als u zelf octrooihouder bent, en er wordt door derden juist tegen u opgetreden, dan kunnen wij u helpen bij het verweren tegen een aantasting van uw octrooi. Het is altijd raadzaam om in zo'n geval juridische hulp in te schakelen.
Juridische hulp (advocaat) bij octrooirecht?
Vermoed u dat er inbreuk wordt gemaakt op uw octrooirecht of wordt u daarvan beschuldigd? Heeft u advies nodig of wilt u octrooirecht overdragen? We denken graag met u mee. Hieronder zullen we uitgebreid beschrijven waar we u bij kunnen staan.
We kunnen uw organisatie bijstaan bij onder andere deze drie onderwerpen:
- Adviseren toepassing octrooirecht
- Overdracht octrooirecht
- Inbreuk op octrooirecht
Dienstverlening octrooirecht
Diensten:
- Onderzoeken wie aanspraak maakt op octrooi o.g.v. de wet alsmede bestaande afspraken;
- Opstellen contracten om te zorgen dat de juiste persoon aanspraak maakt op de octrooirechten;
- Due dilligences uitvoeren.
Een octrooirecht kan rusten op een uitvinding die nieuw en inventief is. Het octrooirecht komt in beginsel toe aan de uitvinder. Om een octrooirecht te verkrijgen dient de uitvinding te worden aangevraagd en ingeschreven. Wij helpen cliënten niet met het aanvragen/inschrijven van de uitvinding, maar hebben wel contacten met octrooigemachtigden die hen daarbij kunnen helpen.
De wet beschouwt in de regel de eerste aanvrager als uitvinder. Dit kan er soms voor zorgen dat iemand, die niet de uitvinder is, onrechtmatig een octrooirecht aanvraagt en dit ook verkrijgt. In die situatie kan de rechtmatige uitvinder proberen het octrooi op te eisen. Wij hebben contacten met octrooigemachtigden die ons daarbij kunnen helpen.
Daarnaast kan de kwalificatie als uitvinder afhankelijk zijn van de specifieke samenwerkingsvorm en de afspraken. Zo kan een uitvinding gedaan worden door:
- een werknemer;
- iemand die in het kader van een opleiding werkzaamheden verricht;
- iemand die in dienst van een universiteit, hogeschool of onderzoeksinstelling onderzoek verricht.
Wij helpen met het opstellen van contracten met goede afspraken om te zorgen dat de de aanspraak op het octrooirecht bij de gewenste persoon komt te liggen en daarmee gedoe omtrent de rechthebbende te voorkomen.
Indien er al afspraken zijn overeengekomen, kunnen wij deze afspraken bestuderen. En uitzoeken wie op grond daarvan alsmede de wet als de rechtmatige uitvinder kwalificeert. Wij voeren daarnaast due dilligences uit en zorgen dat de octrooirechten in de juiste entiteit worden gevestigd (allocatie van octrooirechten).
Overdracht octrooirechtDiensten:
- Opstellen van akte van overdracht of licentieovereenkomsten.
In sommige situaties is het gewenst dat degene die rechthebbende is van het octrooi het octrooirecht overdraagt. Wij helpen met het opstellen van een akte van overdracht om octrooirechten rechtsgeldig over te dragen.
Dit kan gewenst zijn indien bijvoorbeeld:
- Niet de juiste afspraken zijn gemaakt waardoor het octrooi nu bij iemand anders berust;
- De octrooirechten worden overgenomen (gekocht) door een derde in bijvoorbeeld een bedrijfsovername.
Daarnaast helpen wij met het opstellen van een licentieovereenkomst (gebruiksrechtovereenkomst) indien de rechthebbende bijv. wenst dat het octrooi door een derde zal worden vermarkt, ontwikkeld, gefabriceerd etc. Door een licentieovereenkomst wordt het octrooirecht niet overgedragen, maar enkel een gebruiksrecht op het octrooi verleend. De licentieverlener blijft in deze situatie dus rechthebbende.
Inbreuk op octrooirechtDiensten:
- Rechtspositie onderzoeken;
- Adviseren;
- Vaststellingsovereenkomst opstellen;
- Procederen;
Dit kan aan de orde zijn wanneer uw geoctrooieerde uitvinding wordt gebruikt, verwerkt in een ander product, verhandeld of nagemaakt zonder uw toestemming. In dergelijke situaties zullen wij allereerst uw rechtspositie onderzoeken om vervolgens een strategie te bepalen en/of advies te geven.
Soms kan dit advies zijn dat de rechtspositie niet sterk genoeg is om het op een procedure aan te laten komen. In dat geval kan de geëigende weg zijn om te proberen een minnelijke schikking te treffen tussen de partijen in de vorm van een vaststellingsovereenkomst. Wij helpen bij het corresponderen met de wederpartij en het opstellen van een dergelijke vaststellingsovereenkomst om duidelijke afspraken vast te leggen hoe partijen de kwestie zullen schikken.
Soms volgt uit ons onderzoek dat uw organisatie een sterke rechtspositie heeft of kan het zijn dat een procedure niet meer te voorkomen is. In die situaties staan wij u bij met het procederen en het opstellen van processtukken.
Afhankelijk van uw rechtspositie, stellen we mogelijk een verzoekschrift tot het leggen van (bewijs)beslag. Met bijvoorbeeld het doel om beslag op de inbreukmakende producten waarin het octrooi is verwerkt te leggen. Ook zouden we in kwesties waar spoed bij gemoeid is een kort geding kunnen starten of uw organisatie bijstaan waartegen een kort geding loopt.
Daarnaast staan we u ook in de volgende situaties bij. Hierbij zijn ook de omgekeerde situaties mogelijk:
- Een derde kan een oppositieprocedure starten tegen de inschrijving van uw octrooi ;
- Een nietigheidsprocedure moet worden gestart;
Waarmee mogen wij uw organisatie helpen?
Wilt u zeker weten dat uw organisatie juridisch stevig staat in een steeds digitaler speelveld? Wij helpen u graag verder. Vul dit formulier in met uw vraagstuk en we nemen na een analyse contact met u op voor de vervolgstappen.
Meer informatie over octrooirecht
