De databank voor en door Innovatieve meesters

In onze vorige blog bespraken we de gevolgen van de nieuwe Archiefwet 2026 voor privacy en openbaarheid die in werking treedt op 1 januari 2027. Een onderwerp waarbij die twee belangen heel concreet samenkomen, is de toegang tot afstands- en adoptiedossiers. Na een vrijwel unanieme stemming over het voorstel voor ruimere inzage in de dossiers, is er voor het Nationaal Archief inmiddels een nieuwe algemene beslisregel vastgesteld. Het aldus gewijzigde wetsvoorstel is door de Tweede Kamer aangenomen en ligt nu bij de Eerste Kamer. Door de nieuwe regel kan het belang van de geadopteerde bij informatie over herkomst en afstamming zwaarder wegen dan de privacy van derden. Wie mag een adoptiedossier inzien en hoe verhoudt dat recht op toegang zich tot de privacy van anderen die in dat dossier voorkomen?

Ontvangt u als gemeente, overheidsorganisatie of universiteit wel eens een verzoek om informatie? Niet in alle gevallen is het altijd duidelijk hoe zo’n verzoek gekwalificeerd zou moeten worden. Gaat het om een inzageverzoek op grond van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG)? Of is het een verzoek om verstrekking van informatie op grond van de Wet open overheid (Woo)? Op het eerste gezicht hebben de AVG en de Woo weinig met elkaar te maken. De AVG bevat regels over de verwerking van persoonsgegevens, terwijl de Woo ervoor zorgt dat informatie van de overheid openbaar is. De Woo kent echter in artikel 5.5 ook een bepaling over het verstrekken van informatie die betrekking heeft op (rechts)personen. Daardoor is het in de praktijk niet altijd duidelijk of een verzoek onder de AVG of de Woo valt. Voor gemeenten, overheidsorganisaties en universiteiten is het van belang om een verzoek om informatie juist te kwalificeren. Een onjuiste kwalificatie kan er namelijk voor zorgen dat u het verzoek verkeerd behandelt, dat u de verkeerde gegevens verstrekt of dat u een beroep doet op een verkeerde uitzonderingsgrond. Maar hoe bepaalt u of een verzoek onder de AVG of de Woo valt? In deze blog leggen we het verschil uit tussen een inzageverzoek (artikel 15 AVG) en een verzoek om verstrekking van informatie (artikel 5.5 Woo). Vervolgens bespreken we twee uitspraken van de Raad van State, die meer duidelijkheid geven over de omstandigheden die van belang zijn bij de kwalificatie van een verzoek om informatie.

Als overheid heeft u dagelijks te maken met het verwerken van persoonsgegevens. Denk aan gegevens van inwoners, medewerkers, uitkeringsgerechtigden, vergunninghouders en ondernemers. Ook worden persoonsgegevens verwerkt in zorg- en jeugddossiers en bij handhavings- en belastingvraagstukken.Daarmee bevindt u zich voortdurend in het spanningsveld tussen privacy, openbaarheid en transparantie. De AVG verplicht u om persoonsgegevens zorgvuldig te beschermen, terwijl andere wetten juist kunnen verplichten om informatie openbaar te maken, beschikbaar te stellen of langere tijd te bewaren.

Elferink & Kortier Advocaten stond gemeente Enschede bijHet college van burgemeester en wethouders van Enschede hoeft de boete van € 600.000 die de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) in 2021 had opgelegd vanwege wifitellingen definitief niet te betalen. Dat heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State op 29 juli 2026 beslist door het hoger beroep van de AP ongegrond te verklaren. Daarmee komt een einde aan een juridisch traject van ruim vijf jaar, waarin Elferink & Kortier Advocaten de gemeente Enschede heeft bijgestaan.Zie over de uitspraak van de rechtbank ons eerdere bericht.

Na een jarenlange procedure heeft de Eerste Kamer op 12 mei 2026 eindelijk de nieuwe Archiefwet aangenomen. De wet (genaamd Archiefwet 2026) treedt in werking op 1 januari 2027 en vervangt de Archiefwet 1995, die inmiddels ruim dertig jaar oud is. De oude wet was geschreven voor een tijd van papieren dossiers en sloot daarom onvoldoende aan op de digitale werkelijkheid van vandaag. Modernisering was dus geboden. In deze blog bespreken wij de belangrijkste wijzigingen, met bijzondere aandacht voor de gevolgen voor de persoonlijke levenssfeer en de openbaarheid van archieven. 

De Verzamelwet gegevensbescherming is op 10 juni 2026 gepubliceerd in het Staatsblad; tijdstip van inwerkingtreding volgt via een koninklijk besluit. Deze wet wijzigt op verschillende punten de privacyregels voor organisaties. Wat betekent dit voor uw organisatie? Verwerkt uw organisatie persoonsgegevens? Dan is het verstandig om na te gaan of uw processen en privacydocumentatie moeten worden aangepast.De Verzamelwet gegevensbescherming stroomlijnt en actualiseert het Nederlandse gegevensbeschermingsrecht. Houdt u rekening met de volgende kernpunten:

De Europese Commissie heeft half november 2025 een versoepeling, uitstel en centralisering van Europese digitale regels voorgesteld in de zogeheten Digital Omnibus Package. Dit pakket bevat voorstellen tot aanpassingen van de AI Verordening en de toepassing van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Of u nu AI-systemen ontwikkelt of AI inzet in uw bedrijfsvoering: deze ontwikkelingen zijn direct relevant voor uw compliancestrategie. In deze blog zetten wij de zeven belangrijkste voorgestelde wijzigingen voor u op een rij.Let op: De Digital Omnibus is op dit moment nog een wetgevingsvoorstel zonder rechtskracht. De voorstellen doorlopen de Europese trilogen — onderhandelingen tussen de Commissie, de Raad en het Europees Parlement. Pas na formele bekrachtiging staan de wijzigingen vast. Naar verwachting ontstaat pas begin zomer 2026 duidelijkheid over de definitieve uitkomst. 

Bewaartermijnen voor persoonsgegevens lijken soms een formaliteit, maar het nieuws over telecombedrijf Odido laat zien dat dit onderwerp nadelige gevolgen kan hebben indien organisaties persoonsgegevens niet conform de bewaartermijn bewaren. Odido blijkt persoonsgegevens van oud-klanten langer te bewaren dan zij zelf aangeeft in haar privacyverklaring. Dit kan risico’s opleveren onder de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), vooral indien er vervolgens sprake is van een datalek. Hoe zit het eigenlijk precies met bewaartermijnen en waar moet u als ondernemer op letten?

Contant geld, wie heeft het tegenwoordig nog op zak? Steeds meer ondernemingen kiezen ervoor om geen contant geld meer te accepteren. Dat lijkt praktisch en veilig. Maar hoe zit dat onder de AVG? Mag u klanten verplichten om met pin of creditcard te betalen, terwijl daarbij persoonsgegevens (denk daarbij o.a. aan het rekeningnummer) worden verwerkt?In een recente uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is hier antwoord op gegeven.